Kiến thức cơ bản về cháy và bơm cứu hỏa

Hỏa hoạn hay cháy nổ là một trong những sự cố mang tính chất nguy hiểm hàng đầu đe dọa tính mạng người và tài sản nghiêm trọng. Để ngăn chặn và khắc phục được triệt để những tai nạn này chúng ta cần nắm được những kiến thức cơ bản nhất giúp hiểu rõ hơn thế nào là cháy và các phương tiện dập lửa thông qua đó mới có thể ngăn chặn hoặc sử dụng được bơm cứu hỏa phù hợp.

Cháy là gì?

Về bản chất, cháy là một phản ứng oxy hóa chất cháy diễn ra với các đặc trưng:
- Có phản ứng hóa học đánh dấu quá trình hóa hợp giữa chất cháy và oxy nói chung.
- Quá trình hóa hợp có sự tỏa nhiệt
- Có hiện tượng phát sáng

Quá trình cháy sinh ra các hợp chất khí khác nhau nhưng chủ yếu là CO2 (khí cacbonic) và hơi nước (H2O). Như vậy có thể thấy chất cháy, oxy, nguồn nhiệt là một trong ba yếu tố tạo nên sự cháy. 

- Chất cháy là những hợp chất rất đa dạng, có thể tồn tại ở trạng thái rắn, lỏng, khí khác nhau. 
- Oxy là dưỡng khí quan trọng giúp duy trì sự cháy, thông thường lượng oxy cần thiết để bắt đầu quá trình cháy phải vượt hơn 14%. Các thiết bị chữa cháy thường vận dụng nguyên tắc hạn chế oxy xuống mức thấp hơn 14% này để tiến hành dập lửa. Tuy nhiên trong những trường hợp đặc biệt như chất cháy là hydro hay mêtan thì oxy ở mức 5% vẫn có thể xảy ra cháy được.      
- Nguồn nhiệt gây cháy có thể xuất phát từ các điều kiện như: khi điện năng biến thành nhiệt năng, xảy ra ma sát khiến cơ năng biến thành nhiệt năng, hoặc nhiệt sinh ra cháy có thể xuất phát từ thiên nhiên do nhiệt độ mặt trời tạo ra…

Phương tiện dập lửa

Dựa trên bản chất và điều kiện sinh ra sự cháy người ta có thể áp dụng các phương pháp chữa cháy như ngăn oxy tiếp xúc với nguồn cháy, làm loãng oxy hoặc các hợp chất khác tham gia vào phản ứng sinh nhiệt này. Phương pháp thường được áp dụng và có tác dụng dập lửa hiệu quả nhất là sử dụng các thiết bị chữa cháy để làm lạnh và cách ly chất cháy với không khí.
 
Các phương tiện dập lửa có thể kể đến là:
- Nước
- Cát
- Bọt chữa cháy
- Bình khí CO2  
- Bình bột khô

Như vậy, trên thực tế các thiết bị chữa cháy ngày nay rất đa dạng, tuy nhiên để có thể sử dụng chúng một cách hiệu quả và an toàn nhất thì cần hiểu được bản chất của đám cháy đang diễn ra và cách dập lửa đúng đắn nhất. 

Share :